Yaşlı kullanıcılar için ekran tasarlamak

Posted: June 21st, 2010 | Author: B | Filed under: GUI-Arayüz | Tags: kullanılabilirlik, usability, UX, yaşlı kullanıcı | 2 Comments »

Yaşlı kullanıcılar için yapılan arayüz tasarımlarında, kullanıcıların neleri yapabildiklerinden çok neleri yapamadıkları üzerine fikirler geliştirilmektedir. Oysa bu herzaman için geçerli olmayabilir. 65 yaş üzerindeki her kullanıcının görme problemi olduğu varsayılıp fontları büyütmek, fon ile yazı karakteri kontrastını artırmak problemin çözümü için yeterli olmayabilir. Yaşlı kişilerin kullanmaya alışmış oldukları arayüzlerin de gerçekten uygun arayüzler olduklarını varsayamayız. Zira uzun süredir kullandıkları bu ekranlar, kullanıcı dostu olmalarından dolayı değil, bu kişilerin bu ekranları bir şekilde kullanmayı öğrendikleri için bu davranışları sergiledikleri de ihtimaller arasındadır.

Hem kullanılabilirlik, hem de kullanıcı profilini göz önünde bulundurarak yaşlı kullanıcılar için arayüz tasarımında dikkat etmemiz gerekenleri başlıklar halinde vermeye çalışacağım.

1. Tıklanabilir alanların belirgin olması

Paragraf, başlık, liste ve bağlantıları görsel olarak mutlaka ayırt edilir şekilde sunmamız gerek. Metinler içindeki bağlantıları altı çizili yapmamız gerekli eyırt ediciliği sunarken site içi navigasyonda bunu yapmamız doğru olmayacaktır. Butonları yeterince büyük tasarlayıp ve tıklayınca yapacağı eylemleri net bir şekilde verebilmemiz gerekmektedir.

Tıklanabilir alanların kontrastları sağlanmalı, fare imleci üzerine gelince değişmelidir. Özel imleç tasarlamak genel kullanım alışkanlıklarından dolayı algıyı zorlaştırabileceğinden tavsiye edilmeyen bir durumdur.

2. Aşağı Açılır menu yerine Radio Butonlar kullanın

Aşağı açılan menuler (Dropdown Menu) seçeneklerin sergilenmesi ve seçim yapılması açısıdan hem zaman kaybettirir hem de kullanımı zorlaştırabilir. Eğer 10′dan fazla seçenek yoksa radio butonlar olarak kullanılmalıdır. Öte yandan formlarda Ülke seçimi gibi uzun bir listenin aşağı açılır menü ile verilmesi gerekir. Bu iki kontrol arasındaki seçimi bu şartlar altında değerlendirip tasarlamak gerekir.

3. Mümkün olduğunca aynı pencerede kalın

Yeni sayfalara yönlendirmek, pop-up pencereler açmak, uyarıları yeni pencerelerde vermek kullanıcının kontrolü kaybettiği hissine kapılmasına neden olacaktır. Bu yüzden mümkün olduğunca uyarıları ve içeriği aynı akranlarda vermeye çalışın.

4. Hedefe Ulaşımı kolaylaştırın

Kullanıcının yapacağı işlemlere en kısa yoldan ulaşmalarını sağlamaya çalışın. Bir işlem yapmak için izlenilmesi gereken yolları akılcı bir hiyerarşi ile sunun ve mümkün olduğunca basitleştirin.

5. Site haritası kullanın

Tüm sitenin işlevlerini gösteren ve tıklandığında ilgili sayfalara yönlendirme yapan site haritalarından faydalanın. Bu kullanıcıya hem zaman kazandıracak, hem de içeriğiniz hakkında bilgi verecektir.

6. Dili anlaşılır ve basit kullanın

Site içi verilen bilgiler de dahil olmak üzere, buton eylemlerinde kullandığınız dilin sade ve anlaşılır olmasına özen gösterin. Tıklanacak bağlantı ve butonların yapacağı eylemleri net bir şekilde tanımlıyor olmasına özen gösterin.  “Kaydet ve bir sonraki adıma geç” gibi hem bilgilendirici hem de yönlendirici olmasına dikkat edin.

7. Güven Verici olun

Özellikle kayıt gerektiren ekranlarda gerektiği kadar bilgi talep edin ve bu bilgileri ne amaçla kullanacağınızı belirtin. Kayıt ekranlarını mümkün olduğuca kısa tutun. Kullanıcı uygulamanızı daha detaylı kullanmaya başladığında ihtiyacınız olan ekstra bilgileri ilgili aşamalarda talep edin.

“Güvenli Çıkış” şifreli kullanılan ekranlardan çıkmak için yalnızca “Çıkış”  kelimesinden daha doğru ve güven verici bir kullanım şeklidir.

Daha fazla bilgi için kaynak dokümanlar:

1. Research-Derived Web Design Guidelines for Older People
2. Designing Web Sites for Older Adults: Expert Review of Usability for Older Adults at 50 Web Sites

---